Từ năm 2025, đề thi tốt nghiệp THPT các môn Toán, Vật lí, Hóa học, Sinh học có ba phần với ba dạng câu hỏi khác nhau. Mỗi dạng cần một cách làm riêng, và cách tính điểm của phần Đúng/Sai khiến nhiều bạn mất điểm oan nếu không nắm trước. Bài này tóm tắt cấu trúc và gợi ý cách luyện.
Thông tin dưới đây theo cấu trúc Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố cho kỳ thi từ năm 2025, đã dùng cho kỳ thi năm 2026. Trước mỗi kỳ thi, bạn nên đọc lại thông báo chính thức mới nhất của Bộ.
Ba dạng câu hỏi
Phần I: trắc nghiệm nhiều lựa chọn. Mỗi câu có 4 phương án A, B, C, D và chỉ một phương án đúng. Đây là dạng nhiều bạn đã quen nhất.
Phần II: trắc nghiệm Đúng/Sai. Mỗi câu có một đoạn dẫn và 4 ý a), b), c), d). Với từng ý, bạn chọn Đúng hoặc Sai. Mỗi môn có 4 câu dạng này, tức 16 ý cần quyết định.
Phần III: trả lời ngắn. Bạn tự tính ra kết quả và tô vào phiếu, không có phương án để chọn. Phiếu có 4 cột, mỗi cột một ký tự: chữ số, dấu phẩy, hoặc dấu trừ ở cột đầu. Ví dụ đáp án 1,5 được tô là số 1, dấu phẩy, số 5, và bỏ trống cột cuối.
Số câu và thời gian:
- Toán (90 phút): 12 câu Phần I, 4 câu Phần II, 6 câu Phần III.
- Vật lí, Hóa học, Sinh học (50 phút mỗi môn): 18 câu Phần I, 4 câu Phần II, 6 câu Phần III.
- Ngữ văn làm tự luận trong 120 phút. Ngoại ngữ có 40 câu trắc nghiệm trong 50 phút. Các môn còn lại cũng dùng các dạng câu trên nhưng số câu mỗi phần khác nhau, bạn xem trong văn bản của Bộ.
Cách tính điểm
Phần I: mỗi câu đúng được 0,25 điểm. Toán có 12 câu nên tối đa 3 điểm. Vật lí, Hóa học, Sinh học có 18 câu nên tối đa 4,5 điểm.
Phần II: điểm của một câu tùy vào số ý bạn chọn đúng trong câu đó:
- đúng 1 ý: 0,1 điểm;
- đúng 2 ý: 0,25 điểm;
- đúng 3 ý: 0,5 điểm;
- đúng cả 4 ý: 1 điểm.
Phần II có 4 câu nên tối đa 4 điểm ở cả bốn môn.
Phần III: với Toán, mỗi câu đúng được 0,5 điểm (tối đa 3 điểm). Với Vật lí, Hóa học, Sinh học, mỗi câu đúng được 0,25 điểm (tối đa 1,5 điểm).
Cộng lại, mỗi môn vẫn là thang 10 điểm. Không có điểm âm: làm sai không bị trừ điểm.
Vì sao phần Đúng/Sai cần chiến lược riêng
Điểm Phần II không tăng đều theo số ý đúng. Đúng 3 ý được 0,5 điểm, nhưng đúng thêm ý thứ tư thì điểm tăng gấp đôi, lên 1 điểm. Ngược lại, đúng 2 ý chỉ được 0,25 điểm.
Vài hệ quả thực tế:
- Chắc một câu còn hơn hời hợt nhiều câu. Nắm chắc cả 4 ý của một câu được 1 điểm. Đúng 2 ý ở mỗi câu trong cả 4 câu cũng chỉ được 1 điểm.
- Đừng bỏ trống ý nào. Vì không bị trừ điểm, một ý chưa chắc vẫn nên chọn. Nếu bạn đã chắc 3 ý, việc chọn ý còn lại có cơ hội đưa điểm câu đó từ 0,5 lên 1.
- Đọc từng ý như một câu hỏi riêng. Mỗi ý là một nhận định độc lập. Hãy để ý các từ như "luôn", "chỉ", "không", "tất cả", vì đổi một từ là đổi Đúng thành Sai.
Mẹo luyện cho từng phần
Phần I: loại trừ phương án sai trước khi chọn. Khi luyện, đừng chỉ xem đáp án đúng. Hãy tự giải thích vì sao từng phương án còn lại sai, vì đó chính là các bẫy thường gặp.
Phần II: luyện quen với việc quyết định từng ý. Sau mỗi lần làm, xem lại những ý bạn chọn sai, ghi lại vì sao sai (nhầm khái niệm, đọc sót chữ, tính sai), rồi làm lại các câu đó vài ngày sau.
Phần III: vì không có phương án gợi ý, bạn phải tính chính xác. Đọc kỹ yêu cầu làm tròn và đơn vị, kiểm tra xem kết quả có tô vừa 4 cột không. Nếu kết quả quá dài, rất có thể bạn đã tính sai hoặc chưa làm tròn đúng yêu cầu.
Với cả bài: làm đề có bấm giờ để quen nhịp, nhất là 50 phút cho các môn khoa học tự nhiên. Đừng sa vào một câu quá lâu; đánh dấu lại rồi quay về sau.
Luyện đúng cấu trúc trên Học nè
Học nè có đủ ba dạng câu hỏi trên, cùng với câu tự luận. Một số cách dùng:
- Học từng câu: làm từng câu một và biết ngay đúng sai. Câu làm sai sẽ được hỏi lại sau vài câu, và câu bạn đã làm được sẽ quay lại để ôn đúng lúc sắp quên.
- Kiểm tra thử: làm cả đề cùng lúc như phòng thi thật, có thể đặt giờ, nộp bài để xem điểm và lời giải.
- Ở phần Đúng/Sai, Học nè tính một câu là đúng khi bạn chọn đúng cả 4 ý. Cách chấm này chặt hơn thang điểm của Bộ, nhưng nó rèn đúng mục tiêu quan trọng nhất: chắc chắn cả 4 ý. Trang kết quả vẫn cho bạn biết từng ý đúng hay sai.
Nếu là giáo viên, bạn có thể tạo đề theo đúng ba phần này từ file PDF, DOCX có sẵn, hoặc tự soạn trong trình soạn đề.
Nguồn
- Bộ Giáo dục và Đào tạo, cấu trúc định dạng đề thi tốt nghiệp THPT áp dụng từ năm 2025.
- Bộ Giáo dục và Đào tạo, hướng dẫn sử dụng phiếu trả lời trắc nghiệm kỳ thi tốt nghiệp THPT.